Nhà quản lý và áp lực “học lại” trong thời đại AI

Gần 3/4 doanh nghiệp trên toàn cầu dự kiến triển khai Agentic AI trong vòng 2 năm tới, nhưng chỉ khoảng 21% cho biết đã có mô hình quản trị hoàn chỉnh cho công nghệ này.

Khoảng cách này phản ánh sự chênh lệch giữa tốc độ ứng dụng công nghệ và khả năng thích ứng về kỹ năng của người lao động.

Báo cáo State of AI in the Enterprise 2026: The Untapped Edge của Deloitte khảo sát hơn 3.200 lãnh đạo doanh nghiệp và công nghệ thông tin toàn cầu cho thấy điểm nghẽn lớn nhất của AI không nằm ở công nghệ, mà ở con người và tốc độ thay đổi kỹ năng. Các nhà lãnh đạo tham gia khảo sát đều đồng thuận rằng, sự thiếu hụt kỹ năng của nhân sự chính là rào cản lớn nhất ngăn cản quá trình ứng dụng AI của doanh nghiệp.

Làn sóng ứng dụng AI buộc người lao động tái định hình kỹ năng

Theo Deloitte, nhiều doanh nghiệp đặt kỳ vọng lớn vào khả năng tự động hóa của AI, với 36% dự kiến sẽ tự động hóa hoàn toàn ít nhất 10% công việc trong vòng một năm tới và con số này có thể tăng lên 82% trong vòng 3 năm. Tuy nhiên, 84% doanh nghiệp vẫn chưa thiết kế lại phân công công việc xoay quanh AI. Trong đó, 53% mới chỉ dừng lại ở mức đào tạo nhận thức cơ bản về AI cho nhân viên.

Trong khi AI đang chuyển từ các công cụ tạo văn bản và hình ảnh sang các hệ thống cao cấp hơn như Agentic AI (AI tự chủ) hay Physical AI (robot tích hợp AI), quy trình làm việc cũng buộc phải thay đổi tương ứng. Trong mô hình mới, AI không chỉ dừng ở vai trò công cụ hỗ trợ. Nó tham gia trực tiếp vào chuỗi tạo giá trị, cùng con người vận hành quy trình.

Điều này kéo theo thay đổi rõ rệt trong vai trò của nhà quản lý. Thay vì tập trung giám sát con người, họ sẽ chuyển sang điều phối các nhóm làm việc kết hợp giữa con người và AI, nơi hiệu suất không chỉ đến từ nhân sự mà còn từ hệ thống tự động hóa.

Sự thay đổi này cũng tác động trực tiếp đến nhiều vị trí. Dù không biến mất nhưng nhiều vị trí công việc sẽ được định nghĩa lại. Ví dụ, các vai trò phân tích giá (pricing analyst) có thể chuyển dần sang nhóm công việc mang tính chiến lược hơn như nhà chiến lược giá (pricing strategist), khi AI đảm nhiệm phần lớn các tác vụ xử lý dữ liệu và mô hình hóa.

Đồng nghĩa với đó, người lao động cần được đào tạo lại để dịch chuyển từ thực thi sang tư duy chiến lược, từ xử lý tác vụ sang ra quyết định. Thực tế, áp lực “học lại” (relearn) của các nhà quản lý không dừng lại ở việc bổ sung kỹ năng sử dụng công cụ mới. Đây là sự thay đổi mang tính hệ thống, đòi hỏi họ phải chủ động gạt bỏ những mô hình vận hành cũ đã không còn hiệu quả để thích ứng với tư duy quản trị dựa trên dữ liệu và AI. Trong kỷ nguyên này, kinh nghiệm lâu năm nếu không đi kèm khả năng đổi mới cấu trúc tư duy sẽ rất nhanh trở thành rào cản kìm hãm sự phát triển của tổ chức.

Áp lực này không chỉ tác động đến người lao động mà còn tạo áp lực ngược lên hệ thống đào tạo, khi các mô hình giáo dục buộc phải điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh AI đã trở thành một phần trong vận hành doanh nghiệp.

Tái định hình năng lực cùng chương trình đào tạo tích hợp AI

Để đón đầu làn sóng dịch chuyển này, tại Việt Nam, một số chương trình đào tạo quản trị tích hợp công nghệ đã bắt đầu xuất hiện. Nổi bật trong đó là chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tích hợp AI (SeMBA in AI) của Viện Quản trị & Công nghệ FSB (Tập đoàn FPT).

Thay vì chỉ coi AI là một học phần công nghệ tách biệt, SeMBA in AI được thiết kế đột phá để đưa AI trở thành một phần cốt lõi trong tư duy. Trên nền tảng kiến thức chuyên sâu về quản trị kinh doanh, chương trình kết hợp các học phần ứng dụng công nghệ và tích hợp AI. Qua đó, giúp người học có đủ năng lực làm chủ công nghệ, chủ động tái thiết kế lại quy trình vận hành và ra quyết định chiến lược trong bối cảnh AI tham gia sâu vào doanh nghiệp.

Đặc biệt, với mô hình luân chuyển giảng viên tinh hoa từ Hà Nội và TP.HCM, học viên tại mọi cơ sở trên toàn quốc (bao gồm cả Đà Nẵng và Cần Thơ) đều được tiếp cận chương trình và đội ngũ chuyên gia chất lượng cao nhất mà không cần phải di chuyển xa.

SeMBA in AI được triển khai đào tạo bởi Viện Quản trị & Công nghệ FSB – đơn vị đào tạo sau đại học thuộc trường Đại học FPT. FSB nhiều năm được Eduniversal xếp hạng trong nhóm các trường kinh doanh tốt nhất Việt Nam và đạt kiểm định quốc tế danh giá ACBSP.

Hiện SeMBA in AI được đào tạo tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Thông tin chi tiết xem tại caohoc.fpt.edu.vn